Zİyaretçİ Bİlgİsİ

02811208
Bugün
Dün
Bu Hafta
Bu Ay
482
602
3006
15501

İslam Tarihi Diğer Kaynakları

  • Eser baştan sona dikkatle  tetkik edildiğinde müellif, gerçekten, İslam tarihi kaynaklarına vakif bir zat olarak karşımıza çıkmaktadır.
  • Merhum müfessir, henüz birinci ciltte Fatiha'nın tefsirine geçmeden, nazil olan ilk ayetleri ve ilk süreyi incelerken Hz. Peygamber'in Hira'daki inzivasını, ilk vahyin gelişini, evine gidişini, Hz. Hatice'nin tesellisini, meseleyi amcazadesi Varaka'ya iletmesini, Hz. Peygamber'le onu görüştürmesini ve o zatın konuya yaklaşımını adeta Siyer-i Nebi dalında tetkikle meşgul hassas bir İslam tarihçisi gibi bize nakleder. O, henüz Tefsir'ine geçmeden önce naklettiği bu malumatla dokuz cilde yer yer dağıtıp dereedeceği İslam tarihi dökümanIarına sanki bir giriş yapmaktadır.
  • Vermeyi düşündüğümüz örneklerden biri Fil Olayıdır. Zira müfessir, bu olayın tarihi seyrini genişçe anlattıktan sonra bununla Hz. Muhammed (s.a.v.)'in doğumu arasında çok nefıs bir irtibat kurar ve bundan 40 yıl sonra peygamber olacak olan Resiil-i Ekrem'in hak peygamber olduğuna bunu delil getirir.
  • Benzeri bir durum Rum Süresinin (1-5.) ayetlerinin tefsirinde dikkatimizi çekiyor. Burada müfessir, İranlılar'la Rumlar (Bizans) arasında bi'setin ikinci yılında başlayan ve Bedir'e kadar süren (611-624) savaşlarla ilgili tarihi bilgiyi ayrıntılı olarak veriyor.
  • Hz. Peygamber'e ilk vahyin gelişi, fetret-i vahy, vahyin yeniden gelmeye başlaması, ilk müslümanlar ve karşılaştıkları sıkıntılar, ilgili ayetlerin tefsiri esnasında kaynaklardan titizlikle seçilerek sıralanmış durumdadır.
  • Necm süresinin (19-25.) ayetlerinin tefsiri esnasında Lat, Menat, Uzza adlı putların kelime olarak nereden geldikleri hangi anlamı taşıdıkları ve hangi bölgede bulunduklarına dair mütemmim malümat verir ki, bu onun cahiliye çağından bahseden kaynaklara da rahatça inebildiğini göstermektedir.
  • Müfessirimiz, hicretten sonra kıblenin Ka'be olara.~ değiştirilmesi hususunu yıl, ay, gün, hatta saat bildirerek ve yer göstererek tesbit eder.
  • Elmalılı Harndi Yazır, Tefsir'inde savaşlarla ilgili ayetlere geldikçe Bedir, Uhud, Hendek, Mılte, Mekke'nin Fethi, Huneyn (Hevazin), Tebük
    ve diğerlerinden, hatta Hamraü'l-Eser ve Bedr-i Süğra gibi hafif boyuttaki askeri harekattan gerçekten de bir siyer alimi gibi bahseder.
  • Nur Süresinin (11-16.) ayetlerini tefsir ederken Hz. Aişe'nin maruz kaldığı son derece hüzünlü iftira (ifk) hadisesini akıcı bir üslupla nakleder.
  • Elmalılı Harndi Yazır, ayetleri tefsir ederken tarihi malzemeyi öyle kullanmıştır ki, okuyucu başlangıçta intibak ederneyebilir ve tarihi materyal ile ayetin meali arasında hemen bağ kuramayabilir. Ama biraz düşününce o tarihi vak'anın, o ayetin anlaşılmasına ne kadar olumlu katkısı olduğunu anlamakta gecikmez.
  • Elmalılı M. Hamdi Yazır, Tefsir'inde, her zaman isimlerini vermese de gerektikçe İbn Hişam'm es-Siretü'n-Nebeviyye'si, Suheyli'nin Ravdu'l Unufu, Halebi'nin İnsanü'l-Uyün'u gibi Siyer-i Nebi kaynaklarından yararlanmış; Taberi'nin Tarihu'l-Ümem ve'l-Mülük'u, İbnü'l-Esir'in elKamil'i, İbn Kesir'in el-Bidaye ve'n-Nihaye'si gibi umumi İslam tarihi türündeki eserleri tetkikten geri durmamıştır.
  • Müfessirimiz tarih haklan içinde Siyer-i Nebi alanını çok iyi bilmekte olup, Hulefa-i Raşidin, Emevi, Abbasi, Endülüs, Selçuklu, Osmanlı
    devirlerini, ayetlerin tefsirinde yer yer örnekler yakalayıp yorumlayabilecek derecede anlamaktadır.
  • Müfessirimiz, ilgi duyduğu tarih haklarına dair bilinen klasik eserlerle yetinmemiş, kendi yaşadığı asra kadar uzanan zaman dilimi içinde
    ortaya çıkan kıymetli eserlerden haberdar olduğunu göstermiştir.
  • Onun, İslam tarihi dökümanlarını değerlendirirken yaptığı en ilginç şeylerin başında geçmiş ile gelecek arasında köprü kurması gelmektedir. Bu köprüyü kurarken tarihi malzemeyi yapı taşlan ve harç olarak kullanır.

Algül, Hüseyin, Hak Dini Kur’ân Dili Tefsirinde İslâm Tarihi Dökümanlarının Değerlendirilişi, Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır Sempozyumu, 4-6 Eylül 1991, 1993, s. 221-230

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Yenİ Çıkanlar

Bİr Söz

"Okumak bir insanı doldurur, insanlarla konuşmak hazırlar, yazmak ise olgunlaştırır." (BACON)

Bİr Hadîs

“Ya âlim, ya ilim öğrenen, ya da ilim dinleyen ol. Dördüncüsü olma, helak olursun!” (Dârimî, İlim 254)

Bİr Ayet

 “Şüphesiz o zikri (Kur'an-ı Kerîm) biz indirdik biz! Onun koruyucusu da elbette biziz.” (HİCR-9)