Zİyaretçİ Bİlgİsİ

02828824
Bugün
Dün
Bu Hafta
Bu Ay
428
612
1040
7776

İslam Tarihi Makaleleri

Adnan Demircan'a ait makaleden kısa notlar:

• Çeşitli kabîleler üzerinde yapılan incelemelerde çok kadınla evliliğe rastlandığı gibi, -uygulamalarda bazı farklılıklar olmakla birlikte- Lidyalılar, İranlılar, Yunanlılar, Mısırlılar, Babilliler, Asurlular, Çinliler, Hintliler, Slavlar, Cermenler ve Anglosaksonlarda çok kadınla evliliğin bulunduğu bilinmektedir. Bazı araştırmacılara göre Müslüman olmadan önce Türklerde de çok kadınla evlilik mevcuttu.
• Bugünkü uygulamaları genellikle farklı olmakla birlikte, eskiden Yahudilerde ve Hıristiyanlarda da çok kadınla evlilik vardı.
• Hz. Süleyman’ın 700’ü kral kızı, 300’ü cariye olmak üzere 1.000 kadınla evlilik yaptığı Kitâb-ı Mukaddes’te anlatılmaktadır.
• Hıristiyan din bilgini Martin Luther (1546), çok kadınla evliliği meşrû kabul eder; ayrıca Anabaptistler, Mormonlar ve Nasturîler gibi bazı Hıristiyan mezhepleri de çok kadınla evliliği savunurlar.
• Kadını cinsel bir obje olarak gören anlayışın yaygınlaşması bizi, geçmişte çok kadınla evliliğin uygulanma keyfiyeti hakkında gerçeği yansıtmayan bazı görüşler savunmaya yöneltmektedir.
• Müslüman yazarların çok kadınla evlilik konusundaki görüşlerini, tek kadınla evliliği İslâm’ın esas görüşü olarak savunanlardan; çok kadınla evliliği, neredeyse devrim niteliği taşıyan İslâm’ın önemli uygulamalarından birisi olarak görenlere kadar geniş bir yelpaze içinde değerlendirmek mümkündür.
• Bünyesinde birçok çelişkiyi barındıran, İslâm’ın çok kadınla evliliğe yasak getirmeyi hedeflediği iddiası, sorunları çözmekten çok, yeni sorunlar üretmeye namzettir.
• İslâm öncesi Arap toplumunda bilinen en yaygın evlilik şekli monogamiydi.
• Tespit edebildiğimiz kadarıyla Câhiliyye dönemiyle İslâm’ın ilk yıllarında genç erkekler arasında tek kadınla evlilik yaygındı.
• Hz. Peygamber’in çok kadınla evlilik yaptığını, Ashâbın ileri gelenleri arasında da çok kadınla evliliğin yaygın olduğunu biliyoruz. Gerek Hz. Peygamber, gerekse meşhur Sahâbîler, toplumun önderleri olarak çok kadınla evliliği tercih ettikleri halde, çoğunluğun tek kadınla evlenmesi, öncelikle ekonomik imkânların ve sosyal statünün etkisine dayanmaktadır.
• Hz. Peygamber döneminde ve sonraki asırlarda çok kadınla evliliğin ekseriyeti oluşturacak yaygınlığı kazanmadığı, aksine tek kadınla evlilerin büyük çoğunluğu oluşturduğu görülecektir. Hz. Peygamber’in Ashâbından 673 kişi üzerinde yapılan bir araştırmaya göre, birden çok kadınla evliler %19,1 (129), tek kadınla evliler % 80,5 (542), hiç evlenmeyenler ise % 0,4 (2) olarak tespit edilmiştir.
• Hz. Peygamber döneminin son yıllarından başlayarak özellikle Râşid Halîfeler döneminde, refah seviyesinin yükselmesiyle birlikte çok kadınla evliliklerin biraz arttığı düşünülürse Câhiliyye dönemindeki durumun, zikredilen rakamlara yakın, hatta bir miktar aşağı olduğu söylenebilir.
• Kur’ân-ı Kerîm, evlilikle ilgili birçok hüküm ihtiva ettiği halde, bir erkeğin birden çok kadınla evliliğine ilişkin sınırlama niteliğinde açık ve kesin bir ifade içermemektedir.
• Sınırlama anlamına geldiği söylenen “mesnâ ve sülâse ve rubâ‘a” ifadesi, “Gökleri ve yeri yaratan, melekleri ikişer, üçer, dörder kanatlı elçiler yapan Allah’a hamd olsun.” ayetinde de geçtiği halde burada sınırlama anlamında kabul edilmemekte; ayet, meleklerin en çok dört kanatlı oldukları anlamında değil, birçok kanatlarının olabileceği şeklinde anlaşılmaktadır.
• Buraya kadar anlattıklarımızdan sonra söyleyebileceğimiz şey, Kur’ân-ı Kerîm’e göre tek kadınla evliliğin asıl, çok kadınla evliliğin ise serbest olduğudur.
• Araplar, hem ailenin, hem de kabîlenin nüfuzu için önem arz eden erkeklerin sayısını artırmak amacıyla, çok kadınla evlenmeyi önemser.
• Kadının çocuk doğuramaması ya da hastalıktan dolayı zevcelik görevini yerine getirememesi de çok kadınla evliliğin nedenlerindendir.
• Kadınların erkeğe nazaran daha çabuk yıpranması, ileri yaşlarda erkeklerin ikinci bir kadınla evlenmesinin nedenlerindendir.
• İnsanlık tarihi boyunca tek kadınla evlilik daha yaygın olduğu gibi, İslâm’ın doğduğu ortamda da tek kadınla evlilik asıldı.
• Çok kadınla evliliğin, çeşitli sebeplerle çok erkek çocuğa sahip olmak, kabileler arasındaki sosyal ve siyasî münasebetleri geliştirmek, ihtilafları çözmek, kadınları korumak ve onlara sosyal güvence sağlamak, kabilenin şerefini korumak gibi belli başlı gerekçeleri mevcuttu.

Câhiliyye ve Hz. Peygamber Döneminde Çok Kadınla Evlilik, Adnan Demircan, İstem, Yıl: 1, Sayı: 2, 2003, s. 9-32

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Yenİ Çıkanlar

Bİr Söz

"Okumak bir insanı doldurur, insanlarla konuşmak hazırlar, yazmak ise olgunlaştırır." (BACON)

Bİr Hadîs

“Ya âlim, ya ilim öğrenen, ya da ilim dinleyen ol. Dördüncüsü olma, helak olursun!” (Dârimî, İlim 254)

Bİr Ayet

 “Şüphesiz o zikri (Kur'an-ı Kerîm) biz indirdik biz! Onun koruyucusu da elbette biziz.” (HİCR-9)